Wpływ alkoholu na mózg nastolatka

11.07.2012

Lek. med. Marta Banaszek, neurolog

Człowiek w wieku nastu lat przechodzi przez okres dojrzewania, który obejmuje przemiany nie tylko w obrębie układu płciowego i hormonalnego, ale również znaczne zmiany ośrodkowego układu nerwowego. Dojrzewające połączenia neuronalne poprawiają integrację odległych rejonów mózgu, zwiększa się plastyczność i wyostrzają się funkcje różnych ośrodków do pełnienia określonych zadań. W czasie tych przemian tkanka mózgowa jest wrażliwa na wszelkie czynniki toksyczne, wśród których alkohol etylowy zajmuje szczególne miejsce. 

Wpływa on na różne układy neuroprzekaźnikowe i na płynność błon komórkowych, zmieniając aktywność neuronów. Przez wiązanie się z receptorami GABA i NMDA etanol powoduje „wyłączenie” mózgu. Jednak ze względu na nierównomierny rozkład receptorów i różną wrażliwość fragmentów układu nerwowego, zachodzi to stopniowo. Na początku zostaje zaburzona praca kory mózgowej, co skutkuje obniżeniem krytycyzmu i utrudnieniem logicznego myślenia. Następnie dochodzi do zaburzenia działania układu limbicznego, który jest odpowiedzialny za pamięć i bierze udział w przeżywaniu emocji. Kolejny jest móżdżek, którego uszkodzenie skutkuje zaburzeniami równowagi i koordynacji ruchowej. Następnie dochodzi do upośledzenia działania przysadki mózgowej – organu kontrującego układ hormonalny, a na końcu dochodzi do hamowania działania pnia mózgu, co najpierw powoduje zaburzenia świadomości, a przy śmiertelnych dawkach alkoholu dochodzi do uszkodzenia ośrodków kontrolujących oddychanie i układ krążenia.

Picie alkoholu w wieku młodzieńczym może zaburzyć proces dostosowywania się i dojrzewania fragmentów mózgu odpowiedzialnych za pamięć, powodując deficyty poznawcze i zaburzenia zachowania w okresie dorosłości. Badania wykazały, ze ekspozycja osób w młodym wieku na alkohol powoduje zaburzenia zapamiętywania i utrudnione odtwarzanie informacji, zapisanych w pamięci długotrwałej. Jest to szczególnie ważne w czasie nauki w szkole, ale deficyty te mogą być widoczne również w wieku dorosłym.

Dojrzewanie mózgu obejmuje również rozwój układu nagrody, którego pobudzenie informuje człowieka, że dana czynność jest pożądana i warta powtarzania. Alkohol zwiększa wydzielanie dopaminy, serotoniny i opioidów – możemy je nazwać cząsteczkami szczęścia. Powodują one poprawę nastroju, przeżywanie przyjemności i stymulują układ nagrody. Ekspozycja na alkohol w czasie dojrzewania tego układu, zaburza wydzielanie dopaminy w kolejnych latach, utrwalając patologiczne reakcje oraz zwiększa ryzyko uzależnienia. Obserwacje pokazały również, że u osób pijących alkohol w okresie młodzieńczym zaistniało kilkukrotnie wyższe ryzyko rozwoju zależności alkoholowej w kolejnych latach, w porównaniu z tymi, które po raz pierwszy zetknęły się z etanolem po 21 roku życia.

I choć stopień uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez alkohol zależy od wielu czynników to jednak, biorąc pod uwagę wrażliwość dojrzewającego mózgu, należy powiedzieć, że dorastanie to okres, w którym alkohol może spowodować nieodwracalne zmiany, rzutujące na dalsze życie człowieka.

Browary Polskie
Policja

Platforma szkoleniowa
Odpowiedzialny
Sprzedawca!

Przejdź szkolenie!